Edukacja finansowa: Zdecydowane przyspieszenie


Podwojenie w zaledwie rok czteroletnich osiągnięć brzmi jak mrzonka? To realny wynik Projektu Bankowcy dla Edukacji Dzieci i Młodzieży BAKCYL za 2017 rok, kiedy ponad dwukrotnie, wobec łącznego wyniku z ubiegłych lat, wzrosła liczba podejmowanych działań w edukacji finansowej dzieci i młodzieży oraz liczba partnerów. Taki wynik to dobry powód, by spotkać się w licznym gronie realizatorów projektu, podsumować osiągnięcia i zakreślić horyzont dalszych działań. Okazję ku temu dał II Kongres Edukacji Finansowej i Przedsiębiorczości, zorganizowany 15 marca br. na PGE Narodowy.

Alicja Zaczek-Żmijewska
Koordynator Projektu BAKCYL

Edukacja ekonomiczna – diagnoza

Pytanie o efektywność kształcenia w obszarze finansów wybrzmiało jako kluczowe podczas tegorocznej edycji Kongresu Edukacji Finansowej i Przedsiębiorczości, którego współorganizatorem jest Fundacja Warszawski Instytut Bankowości, operator Programu Sektorowego Bankowcy dla Edukacji. Nieprzypadkowo Kongres odbył się w trakcie European Money Week (12–16 marca br.), tygodnia szczególnej popularyzacji wiedzy o finansach. Wtedy to właśnie krajowe asocjacje bankowe w całej Europie, biorące na siebie odpowiedzialność za edukację finansową, jeszcze wyraźniej akcentują swój obszar działań, by podkreślić jego ważność społeczną. Stąd dodatkowe seminaria i wykłady. Kongres Edukacji Finansowej i Przedsiębiorczości doskonale wpisał się w te oczekiwania jako „forum wymiany doświadczeń i nawiązania współpracy pomiędzy wszystkimi kluczowymi podmiotami odpowiedzialnymi za realizację zadań wynikających z edukacji ekonomicznej wśród różnych grup społecznych” – jak można było przeczytać w programie wydarzenia.

REKLAMA

W plenarnej debacie Kongresu pt. „Cyfryzacja gospodarki a edukacja finansowa w Polsce – wyzwania”, moderowanej przez Bartka Godusławskiego, dziennikarza „Dziennika Gazety Prawnej” uczestniczyli: Jacek Fotek, wiceprezes zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.; Paweł Jaroszek, członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich; Łukasz Świerżewski, dyrektor Biura Komunikacji i Promocji Ministerstwa Finansów oraz Paweł Zegarłowicz, wiceprzewodniczący Fundacji Kronenberga przy Banku Citi Handlowy. W jej świetle istotne jest konfrontowanie rozwoju sektora finansowego i jego osiągnięć z faktycznym stanem wiedzy finansowej Polaków – po to, by edukować mądrze i skutecznie. Czy kształcenie nadąża za nowymi technologiami i „cyfryzacją gospodarki”? Czy edukacja przekłada się na faktyczną sprawność ekonomiczną Polaków? Jaka jest obywatelska świadomość zobowiązań finansowych i świadczeń? Jak sprzyjać postawie przedsiębiorczości? Wreszcie – kogo kształcić, jak szeroki powinien być adres odbiorczy: klienta, konsumenta, inwestora, pracownika sektora finansowego?

Praktyczne finanse, czyli edukacja na co dzień

Program sektorowy Bankowcy dla Edukacji na co dzień podejmuje wyzwania edukacji, jakie stawia rozwój świata finansów. Swoim zakresem obejmuje wszystkie grupy wiekowe, gdyż lata doświadczeń przekonały, że aby edukacja finansowa była skuteczna, musi być ustawiczna. Dlatego w Programie Bankowcy dla Edukacji zintegrowane zostały dotychczasowe i są tworzone nowe projekty adresowane do dzieci i młodzieży szkolnej (w ramach Projektu BAKCYL), dla studentów (m.in. Nowoczesne Zarządzanie Biznesem, BANRISK Liga Akademicka), dla pracowników sektora finansowego, czego przykładem jest Sektorowa Rada ds. Kompetencji Sektora Finansowego oraz dla seniorów (m. in. spotkania i wykłady na uniwersytetach trzeciego wieku).

Dyskusja w trakcie panelu „Wolontariat w edukacji ekonomicznej – misja, wyzwania”.
debata_1

Niewątpliwie bardzo duże korzyści przynosi edukacja w ramach Projektu BAKCYL, bo odbywa się wprost w środowisku szkolnym, i to na wszystkich poziomach kształcenia. Najbardziej ugruntowanym działaniem jest cykl lekcji o zarządzaniu finansami, prowadzonych przez wolontariuszy z banków. Jako praktycy bankowi przekazują oni młodzieży wiedzę oraz doświadczenie i są dobrymi przewodnikami w świecie finansów. Jest ich już – bagatela – ponad 800 osób, a wciąż dołączają nowi wolontariusze, co odzwierciedla rosnące zapotrzebowanie na Projekt BAKCYL, zwłaszcza że od roku szkolnego 2017/2018 – w odpowiedzi na reformę edukacji – realizowane są lekcje dla uczniów szkół podstawowych. To nowy cykl tematyczny, oprócz wcześniejszego i wciąż realizowanego – lekcji dla klas gimnazjalnych. Od nowego roku szkolnego planowane są także lekcje dla szkół średnich. Kolejnymi formami kształcenia finansowego w ramach Projektu BAKCYL są liczne konkursy o różnorodnych formatach, sięgające po nowoczesne technologie edukacyjne: grę symulacyjną („Milion na bank”), platformę grywalizacyjną („Score Hunter”), test online (Europejski Quiz Finansowy). Chodzi w tym wszystkim o dobór narządzi edukacyjnych adekwatnych do języka pokolenia świata cyfrowego oraz narządzi, które pozwolą uczyć się przez działanie, czyli w sytuacjach prawdopodobnych.

Boom w BAKCYLU

Różnorodność i skalę działań Projektu BAKCYL świetnie oddała ta część Kongresu Edukacji Finansowej i Przedsiębiorczości 2018, podczas której zostały uhonorowane partnerskie banki projektu. W tej chwili jest ich ponad 100 – szesnaście banków komercyjnych, pozostałe to banki spółdzielcze. Niemal każdego tygodnia przystępują do partnerstwa w projekcie kolejne, co już w tej chwili daje efekt potrojenia grona partnerów w stosunku do ubiegłego roku szkolnego. Banki zaznaczają swoją aktywność w BAKCYLU na różne sposoby, stąd potrzeba wyróżnienia ich podczas kongresu w kilku kategoriach: za najlepszy debiut minionego roku, ilość przeprowadzonych lekcji, liczbę zaangażowanych w wolontariat pracowników i – nowa kategoria – za efektywność. We wszystkich kategoriach swoje osiągnięcia mają zarówno banki komercyjne (wyróżnieni: Plus Bank, ING Bank Śląski, BZ WBK, Deutsche Bank), jak i spółdzielcze (wyróżnieni: Kaszubski Bank Spółdzielczy, Bank Spółdzielczy w Zatorze, Rejonowy Bank Spółdzielczy w Lututowie).

II Kongres Edukacji Finansowej i Przedsiębiorczości – debata plenarna
debata_2

Potrzeba indywidualnego rozpatrywania wkładu do projektu tych dwóch rodzajów bankowości: komercyjnej i spółdzielczej wydaje się naturalna wobec różnic w ich funkcjonowaniu, chociażby w zasięgu, liczbie oddziałów, a co za tym idzie i pracowników. Jedynym aspektem, gdzie można zestawić zaangażowanie wolontariackie banków komercyjnych i spółdzielczych, jest efektywność działania. To nowa kategoria nagradzania – wprowadzona od tego roku – i rozumiana jako stosunek przeprowadzonych lekcji do liczby wolontariuszy. Ciekawostką jest, że większe laury osiąga tutaj bankowość spółdzielcza. U nagrodzonego Banku Spółdzielczego w Lipnie współczynnik efektywności wyniósł 23 (dla porównania u najefektywniejszego w 2017 r. banku komercyjnego – Deutsche Banku – 4,5). Bez względu na różnice w specyfice działania, aktywności każdego z banków sumują się w Projekcie BAKCYL we wspólny sukces. W liczbach brzmi on następująco: ponad 3,5 tys. przeprowadzonych dotychczas lekcji dla ponad 85 tys. uczestników. Ile to klas, w których odbyły się zajęcia BAKCYLA, skoro przeciętnie w klasie jest 20 uczniów?

Spółdzielczy, znaczy lokalny i efektywny

Szczególna efektywność bankowości spółdzielczej w BAKCYLU przekłada się na dostępność działań projektowych dla uczniów z mniejszych miejscowości. Nie jest problemem trafić z propozycją edukacyjną do dużych aglomeracji. Inaczej w przypadku małych miejscowości, niekojarzonych z nazwy, oddalonych od większych miast. Tutaj kłopotliwe byłoby nie tyle dotarcie z informacją o projekcie, bo to zapewnia internet, wyzwaniem bywa zrealizowanie zajęć bezpośrednio w szkole. Wysoka frekwencja banków spółdzielczych w BAKCYLU, które działają lokalnie, rozwiązuje ten problem, pracują one w ten sposób na rzecz wyrównania szans w dostępie do edukacji ekonomicznej. Tajemnicą warsztatu pracy koordynatorów BAKCYLA jest, ile szkół trafia do projektu z rekomendacji sąsiedzkich, czyli dzięki przekazaniu z ręki do ręki kontaktu do fundacji przez wolontariusza – pracownika banku spółdzielczego nauczycielowi. Dzięki między innymi takim sytuacjom zajęcia odbywają się nie tylko w Warszawie czy we Wrocławiu, ale także w Mirkowie (obszar BS Oleśnica), Karwinie (obszar BS Białogard), Polanowie (obszar BS Sławno) i w wielu, wielu innych.

Przedstawiciele banków nagrodzonych w Projekcie BAKCYL.
debata_3

Najszybciej lokalny zasięg edukacji ekonomicznej, realizowanej przy udziale bankowości spółdzielczej, oddaje chyba akcja „Prezesi w szkołach”. Jest podejmowana okazjonalnie w ramach Projektu BAKCYL i – podobnie jak Kongres – przy okazji European Money Week. W ramach tego działania kadra zarządcza prowadzi wykłady z bankowości i o zawodzie bankowca przede wszystkim dla uczniów szkół średnich. W tym roku zaangażowało się w nią ok. 30 przedstawicieli kadry zarządczej banków spółdzielczych, realizując czasami po kilka prelekcji, jak prezes BS Gniew, wiceprezes i dyrektorzy BS Milicz, dyrektorzy oddziałów BS Oleśnica, podobnie BS Sztum, Gospodarczy Bank Spółdzielczy w Barlinku (GBS Bank), BS Białogard. W dużym przedsięwzięciu, za jakie można uznać BAKCYLA, nieduże instytucjonalnie banki zajmują więc wyjątkowe miejsce. Zrozumiałe, dlaczego spółdzielczy jest w Projekcie BAKCYL synonimem lokalne i efektywne.

Jak mnożyć osiągnięcia?

Nie będzie zaskoczeniem, zwłaszcza w kontekście wątku o sukcesie na poziomie lokalnym, że wyniki Projektu BAKCYL biorą się przede wszystkim ze współpracy. Nie ma w tym magicznego zaklęcia, za to jest wzajemna otwartość i zainteresowanie jako klucz do sukcesu. Chodzi tu o współpracę szeroko pojętą: zarówno między instytucjami sek tora bankowego, gdyby myśleć o liczbie banków zjednoczonych wspólnym działaniem w Projekcie BAKCYL, jak i wspólnotę właśnie na poziomie lokalnych instytucji (bank – szkoła).

Ten pierwszy typ współpracy było świetnie widać właśnie podczas II Kongresu Edukacji Finansowej i Przedsiębiorczości, a zwłaszcza sesji panelowej zatytułowanej „Wolontariat w edukacji ekonomicznej – misja, wyzwania”. Wzięli w niej udział wolontariusze – pracownicy banków, zapewne na co dzień konkurencyjnych, tutaj pod wspólnym szyldem wolontariatu. Przyjechali ze Sztumu (pomorskie), Elbląga (warmińsko-mazurskie), Lipna (kujawsko-pomorskie), Lubska (lubuskie), Poznania (wielkopolskie), Milicza (dolnośląskie), by wymienić tylko co odleglejsze zakątki. Zacytujmy pokongresowe wpisy wolontariuszy na Facebooku, z SMS-ów i maili, czyli najlepszych dla emocji kanałów: „słuchałam (…) z zapartym tchem i ogromnym zainteresowaniem”„było super!!!”„gratuluję udanego Kongresu”„miło było się spotka攄piękne dzięki za tak wspaniałą imprezę”.

debata_4

Kongres był doskonałą okazją do nie tylko podzielenia radości z tego, co się robi w ramach wolontariatu i podziękowania najaktywniejszym, ale też wymiany doświadczeń. Skoro liderzy wolontariatu mają dziesiątki przeprowadzonych lekcji w skali roku, to dysponują niemal nauczycielskim zapleczem warsztatowym. Do liderów w BAKCYLU ze środowiska banków spółdzielczych należą: Dorota Zborowska (Kaszubski Bank Spółdzielczy), Emilia Chrol Joanna Borowska (Bank Spółdzielczy w Lipnie), Anna Zawadka Jolanta Belcarz- Dzikowska (Bank Spółdzielczy w Sztumie), Alina Korzeniowska Paweł Flaga (Bank Spółdzielczy w Miliczu), Małgorzata Litewka (Bank Spółdzielczy w Koronowie), Katarzyna Zawieracz (Braniewsko- -Pasłęcki Bank Spółdzielczy z siedzibą w Pasłęku), Ewa Smyk (Bank Spółdzielczy w Łaszczowie), Krystian Ozon (Bank Spółdzielczy w Tyczynie), Joanna Kosowska Marta Kozielska (Bank Spółdzielczy w Zatorze), Michał Dziekanowski (Bank Spółdzielczy w Niedrzwicy Dużej). Liderzy chętnie zdradzali podczas Kongresu swoje know how w edukacji ekonomicznej. Panel wolontariuszy musiał mieć taką warsztatową odsłonę, bo po uroczystym Kongresie BAKCYL wraca do swojego naturalnego środowiska, czyli szkół, aby mnożyć osiągnięcia i przyspieszać edukację ekonomiczną.

źródło: NBS 2018/04 | 18.04.2018 12:14| Autor: Alicja Zaczek-Żmijewska